Wšedna jaseń
Fraxinus excelsior11.JPEG
Wšedna jaseń (Fraxinus excelsior)
systematika
Domena Eukaryoty
Swět Rostlinstwo
  Asteridy
Euasteridy I
pórěd: (Lamiales)
swójźba: Wólejobomowe rostliny
(Oleaceae)
rod: Jaseń[1][2] (Fraxinus)
družyna: Wšedna jaseń
wědomnostne mě
Fraxinus excelsior
L.
Šćitny status
Kategorija wohroženja (CKwd)
EX EW CR EN VU NT LC
Horizontal rule line (black-blue).gif
Kategorija: nišego rizika
Wobźěłaś
p  d  w
Information icon.svg

Wšedna jaseń (Fraxinus excelsior) jo bom ze swójźby wólejobomow (Oleaceae).

WopisWobdźěłać

Wšedna jaseń jo bom, kótaryž dośěgnjo wusokosć wót 10 až do 40 m.

ŁopjenaWobdźěłać

Jeje zymske pupki su pócarnje filcojte.

Łopjena su pśeśiwo stojece, njepórowje pjerinate z 9 až 15 zubatymi łopjeńkami.

KwiśonkiWobdźěłać

Kwiśo wót apryla až do maja. W kisćach stojece młogolicbne kwiśonki se pśed łopjenami jawje. Kwiśonki njamaju kwiśonkowy pśikrywny kelušk.

PłodyWobdźěłać

Wisece płody dłujkosć wót 5 cm dośěgnu a jadnobocne kśidła njasu.

StojnišćoWobdźěłać

Rosćo w ługowych, žłobišćowych a měšanych lěsach, na rěckach, rěkach, skałach a kamjeńtnych nakłonjach, na fryšnych abo włožnych pódach, ale teke na sušych stojnišćach.

WobrazaWobdźěłać

MytologijaWobdźěłać

Pó germaniskej mytologiji wjelika jaseń, swětowa jaseń "Yggdrasil" wót zemje až do njebjaskego wjelba.

Pódobna družynaWobdźěłać

  • Kwiśonkowa jaseń (Fraxinus ornus) njaso wónjate, nadpadne, běłojte, pjerinate kwiśonkowe gjałmotki. Jeje łopjena wobstoje z 7-9 łopjeńkow. Wóna rosćo w pódpołdnjowej Europje źiwje a pśi nas w parkach.

NožkiWobdźěłać

  1. Starosta: Dolnoserbsko-nimski słownik, Niedersorbisch-deutsches Wörterbuch, Bautzen 1999, ISBN 3-7420-1096-4, bok 166
  2. W internetowem słowniku: Esche

ŽrědłaWobdźěłać

  • Schauer - Caspari: Pflanzenführer für unterwegs, ISBN 978-3-8354-0354-3, 2. nakład, 2008, bok 444 (nim.)
  • Spohn, Aichele, Golte-Bechtle, Spohn: Was blüht denn da? Kosmos Naturführer (2008), ISBN 978-3-440-11379-0, bok 430 (nim.)